Category Archives: Xeral

Reformas no galeón

A nosa asociación recuperou entre 2009 e 2010 un vello galeón construído en San Cosme fai 75 anos.  Os galeóns foron en tempos os principais medios de transporte para a xente da costa pero hoxe o noso é o único que navega na Ría de Muros.

Con esta embarcación participamos nas actividades programadas pola Federación Galega de Embarcacións Tradicionais e tamén realizamos saídas periódicas con todos aqueles que se interesen pola navegación tradicional.

Dende a súa construción, a cuberta e o mastro sufriron un certo deterioro polas condicións atmosféricas e insectos.  Cumpría unha boa reparación.

Coa axuda da Deputación da Coruña, que nos concedeu en 2017 unha subvención, adquirimos a madeira e os materiais precisos para cambiar o mastro e a cuberta deteriorados.

A cuberta e unha parte esencial da estrutura do galeón e bebe estar perfectamente sellada para evitar a entrada de auga á bodega. Non mantela en condicións pon en risco o mantemento de toda a embarcación.

A cuberta orixinal era de piñeiro, pero e moi vulnerable as condición adversas do medio mariño, polo que pretendemos cambiala por unha madeira máis resistente, o iroko. Ademais precisamos calafatear a cuberta, para evitar a entrada de auga.

O mastro do noso galeón ten unha altura de 15 metros e soporta 60 m² de velas: foque, trinqueta e maior.

A acción de insectos xilófagos e da humidade e unha madeira que non era a mellor danaron o mastro que optamos por substituír por un novo de madeira laminada.

A Deputación de A Coruña colabora poñendo unha boa parte do presuposto necesario para mercar os materiais pero o traballo farémolo nós, mantendo a mellor tradición da carpintería de ribeira.

Xeral

RECUPERACIÓN DO ENTROIDO DE ABELLEIRA

Coa aparición dunhas vellas fotos da década dos 50 do século pasado animounos a RECUPERAR E DAR A COÑECER, o que era o Entroido tradicional na parroquia de Abelleira (MUROS), e que quedou no esquecemento.

Entroido en Abelleira a mediados do século XX

Entroido en Abelleira a mediados do século XX

Grazas a unha axuda da DEPUTACIÓN DA CORUÑA, en 2017 demos un primeiro paso moi importante. Conseguimos elaborar 10 traxes de adultos e 4 de nenos

Recuperar e difundir a cultura tradicional de Galicia en todas as súas expresións, ese é o obxectivo principal da nosa asociación. Para iso pretendemos darlle continuidade o proxecto. Recuperando máis traxes, a música e os bailes.

Pretendemos facer un traballo de campo máis exhaustivo para intentar vivir o que era ata mediados do século XX unha grande festa, que cómpre recuperar, dar a coñecer e entregar ás vindeiras xeracións.

Xeral

Felicitación de Nadal.

Xeral

O Plan Xeral de Ordenación Municipal de Muros.

O pasado mes de decembro de 2010 enterámonos da decisión da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas de aprobar o Plan Xeral de Ordenación Municipal do Concello de Muros.  O documento de planeamento acadase despois de que o concello corrixira unha serie de erros, a instancia das indicacións referencias dende a Secretaría Xeral de Ordenación Territorial e Urbanismo.

De acordo coa memoria, o concello de Muros acadaba no ano 2004 os 10.347 habitantes, cunha proxección demográfica regresiva; e existían 5.152 vivendas en 2001 (incluíndo 1.571 desocupadas e 415 secundarias) producíndose un crecemento promedio nos últimos 10 anos de 48 vivendas/ano.

A capacidade máxima proxectada polo plan en solo urbano é de 1.247 novas vivendas (820 en solo urbano consolidado e 427 en solo urbano non consolidado) e no solo de núcleo rural de 270 novas vivendas. O PXOM proxecta recuperar para o uso residencial de 170 vivendas no programa de rehabilitación do PEPRI da Vila de Muros. Cómpre recordar que na propia memoria do plan se afirma que esta capacidade é suficiente para acoller con folgura un desenvolvemento inmobiliario, polo que se solicitaba a xustificación axeitada á clasificación de solo urbanizable.

O concello de Muros carece de planeamento urbanístico municipal. Esta aprobación ao Plan Xeral de Ordenación Municipal tamén será trasladado ao Concello de Muros a través dunha orde da Secretaría Xeral de Ordenación do Territorio e Urbanismo.

Se queredes ver como quedan os planos do novo PXOM, pinchade aquí. (tarda un pouquiño son 74 Megas, recomendovos que pinchedes encima do link co botón dereito e escoller “guardar enlace como” para descargalo).

Información quitada da web da Xunta de Galicia.

Xeral

Novo Blog do Galeón de Abelleira.

Presentamos en sociedade o novo Blog informativo da cultura marítima no que está, nunca mellor dito, embarcado un grupo de traballo pertencente a Asociación de Veciños A Ostreira. Daremos conta neste espazo web de todo o proceso de recuperación desta embaración tradicional extinguida xa fai anos da nosa Ría. Non me extendo máis en explicar este ambicioso proxecto, xa que podedes consultar toda a información nesta ligazón do Galeón de Abelleira.

Xeral

DVD: “A Botadura 2009″. Fai a túa reserva.

Próximamente vamos a poñer a venta un DVD sobre o proceso de fabricación da buceta e do día de festa da Botadura. Necesitamos saber canta xente está interesada en adquirilo, por eso é imprescindible facer unha reserva indicando o número de copias que precise cada persoa. O precio da reserva é de un euro por copia, que logo se descontará do precio final do dvd. As reservas pódense facer na Casa de Carleiras e no Bar Hórreo, tamén a calquera persoa das dúas directivas.

Xeral

Singradura Muros-Porto do Son.

Despois da resaca que nos deixou a Festa da Botadura e os Encontros de Muros, a festa do Carme e as sucesivas churrascadas, chegou o momento de poñer a proba a nosa buceta. Eran as cinco da tarde do sábado oito de agosto. Nito, o patrón que nos iba a enseñar a “navejar a vela” estaba agardando por nós nos pantaláns de Muros. Despois das pertinentes presentacións, dounos unhas nocións moi básicas da arte da vela tradicional. A tripulación estaba composta por Verán, Raúl do Canaxo, Nito (o patrón e maestro) e un servidor, o Fininho. Saimos da Vila a remos e izámola vela de relinga a saída do porto, marcando proa a Rocha. Dicíannos os “entendidos”, que o día estaba moi bó para “velear”, pero a verdade é que había un nordés que metía medo.

Nito ibanos enseñando o arte de velear como bó patrón que é. Dicíanos que o vento de hoxe estaba un pouco tolo, porque non era contínuo nin estable. Tíñamos que estar moi pendientes de soltar escota neses refachos fortes de vento. As veces non era necesario soltar escota, con xirar o timón proa ao vento xa arreglabamos.

Deixamos a babor as bateas, despois de facer ciaboga cerca da Rocha, e enfilamos proa á Creba. O mobil sonoulle a Nito, deixounos o timón por un momento e díxonos que era a hora da pastilla. Un de nós colleu o timón e a escota. Non pasou nin un minuto para vir un refachón de nordés por babor que case nos toca a vela no mar. A auga entrou polo costado de estribor, e o patrón en funcións, arriou todo en banda e caeu ao mar. Controlamos a buceta e o home subeu a bordo. Cabe dicir que o mobil despois de bucear volveu á vida dous dias despois. Nito en ningún momento se puxo nervoso, máis ben sempre daba ánimos e consellos para que isto non nos volvese a pasar. Hai dous tipos de mariñeiros, os que caeron ao mar e os que van a caer. A bordo xa tíñamos dos dous tipos.

A nosa travesia seguia cruzando a fermosa ría na que nacemos. O patrón dicíanos que hoxe non era un día dos máis apropiados para aprender a navegar, polo tipo de vento que había e como estaba o mar, pero nós pensábamos que era o mellor día. Adelantábannos veleiros por babor a toda marcha, e mesmo algunha planeadora que outra. O vento cada vez máis forte, sobre todo cando xa estábamos no medio da ría, íanos levando cara fóra tendo que poñernos como arribada o Porto do Son. Fixemos unha chamada de teléfono ao Ferreiro pidindo roupa seca para todos e que nos recollera no Son. Os mareáns batían en ambas amuras facendo entrar auga na buceta e mollándonos a todos.

A sensación de navegar pola ría, rompendo o mar, e coa vela toda hinchada era indescriptible, hai que vivilo. Fómonos arrimando a terra e albiscamos a praia da Aguieira. Buscámolo vento de popa, costeando para entrar no porto do Son. Recollemos vela as portas do porto e entramos a remos. Fondeamos ao ladiño dos pantaláns. Por fin en terra firme, era o momento de ir tomalo chiquito. Tíñamolo ganado. O Ferreiro apareceu coa roupa seca e quitámola molladura do lombo. Comentamos na taberna as peripecias da nosa singladura e quitamos unhas fotos para o recordo. Meteusenos o salitre na sangue e non creo que nos saia nunca máis.

Xeral

Repercusión nos medios da Botadura.

Non fai faltar dicir a repercusión que tivo a nosa Festa da Botadura no eido da Cultura Marítima, como exemplo de implicación dun pobo nun proxecto común. Quixeramos agradecer a colaboración, empezando pola xente de Abelleira que axudou dende o primeiro día, ao presidente da F.C.M.F. Víctor Fernández, a A.C. A Dorna, os de Lajareu, os de Mar da Pedra e aos mariñeiros de Bouzas.Seguramente nos queda moita xente no tinteiro, pero eles ben saben que o noso agradecemento tamén está con eles.

A nivel organizativo creemos que tamén foi un éxito. Esto non só o pensamos nós senón que o corroboran as diferentes asociacións que participaron e os medios de comunicación. Aquí vos deixo unha mostra das novas e comentarios en diferentes medios e blogs de internet onde se fala moito e ben deste evento sen precedentes na nosa parroquia.

ttp://www.culturamaritima.org/node/10956
http://www.culturamaritima.org/node/10902
http://singraduradarelinga.blogspot.com/2009/05/abelleira-vai-en-bolina.html
http://singraduradarelinga.blogspot.com/2009/07/breve-cronica-do-encontro-de-muros.html
http://acddorna.org/blog/blog.php?id=79
http://mardemuros.com/noticia.04.07.09.html
http://www.lavozdegalicia.es/barbanza/2009/07/04/0003_7826762.htm?idioma=galego
http://www.lavozdegalicia.es/barbanza/2009/07/05/0003_7828958.htm
http://www.elcorreogallego.es/comarcas/ecg/vecinos-abelleira-estrenan-embarcacion-ix-encontro/idEdicion-2009-07-05/idNoticia-445128/

E como dixo Carballeira aquel día:  ¡Para o ano máis!

Xeral

As nosas costureiras…

No verán de 2008, fun convidado por uns amigos, a pasar coa miña familia, uns días, a San Cibrao, no concello de Cervo. Neses días celebrábase alí a Maruxaina, tratase basicamente dunha celebración dunha lenda, en concreto dunha serea, na que miles de persoas deste pobo e moitos turistas se visten de mariñeiros/as e celebran unha comida na praia.

click na foto amplia

Pareceume unha boa idea, que se podía trasladar a nosa parroquia.
O primeiro paso foi disfrazarme, dese modo, na cea de carnaval, para que a xente o vira.
Os traxes de San Cibrao eran moi sencillos, pero as nosas modistas, chegaron a conclusión de que tiñan que facelos mais bonitos e mais complicados.
Foi fundamental saber dunha tenda de telas, con prezos moi económicos, na cidade de A Coruña, xa que cos prezos das tendas da comarca seria inviable.

O 23 de marzo, Juliana e María, mercan na Coruña gran parte das telas necesarias para a vestimenta, logo terían que voltar 2 veces mais.

Cabe reseñar que a idea dos modelos quitouse de fotogramas, da película “A mariñeira de Quilmas”, que baixamos de internet.

O 28 de marzo, escomenzan coa feitura das prendas, a día de hoxe traballaron: 2 xoves, 7 venres, 8 sábados e 4 domingos, sumando aproximadamente 900 horas.

O traballo están a realizalo: Juliana do Mestre, Divina de Sorribos, Elena do Mestre, Mari Carmen do Curro, Carmiña de Socorra, María Jesús do Canaxo e Lolita do Mestre.

Non se esperaba tal avalancha de pedidos, a día de hoxe fixéronse ou están por rematar 157 vestimentas.

E probable que rematen en dous fins de seman, xa que apartir de agora non colleran mais pedidos

A confección destes traxes, vai a ter como consecuencia que vamos a ter que facer unha festa mariñeira tódolos anos, para poder desquitar os traxes.

O Ferreiro

Xeral

O nacemento da Buceta.

A idea da construción da buceta foi propia, aínda que e moi difícil de explicar, o único que recordo e ter tido algunha conversa sobre embarcacións tradicionais, con Tono, así como o intercambio de algún libro. Resaltar que por razóns de nacemento, son un pouco do interior, e descoñecía todo con respeto a este mundo. O afán de dar a coñecer a esta parroquia, fixo o resto
Para chegar a conclusión de construír unha buceta, foi providencial ollar o libro “As embarcacións tradicionais de Galicia”, de Staffan Mörling, onde se chegaba a conclusión de que a embarcación mais representativa desta ría era a buceta.
Nun principio a idea era de facelo ao longo de varios anos, así como fosemos tendo os cartos, foi a posterior designación dos Encontros de Embarcacións Tradicionais, a vila de Muros, o que nos fixo cambiar de idea, e apurar o máximo para poder representar a nosa parroquia, nun sitio tan cerca. Por que unha das ideas e participar en todas aquelas concentracións que se vaian celebrando por Galicia, e así os nosos veciños teñan unha desculpa para viaxar.
O primeiro que se fixo foi buscar en internet datos sobre as bucetas, a primeira conclusión foi que no cércano Freixo, era onde se tiñan feito mais, enteámonos que Amado era un verdadeiro especialista, que ten varias navegando polas rías.
Un día por casualidade pasei por diante do asteleiro de Amado, e por sorte alí estaba a reparar a buceta “CONCITA”, inmediatamente coméntolle a Tono, e nos acercamos a preguntar pola posibilidade de facer unha.
Amado díxonos que sobrepasaba os 6.000 euros, e un prazo de entrega incerto, o mais proveitoso da visita foi que este nos dixo que Brea, estaba capacitado para facela.
O primeiro contacto con Brea mantivémolo o 11 de decembro de 2007, a través do seu ex-veciño Bertulo.
A idea era que Brea fixese o deseño e as plantillas, e veciños nosos con algún coñecemento en carpintería farían o traballo, para que nos saíse o mais barato posible, logo esta idea non obtivo o resultado apetecido, tendo que facer case todo Brea, con axudas puntuais.
O inicio foi violento, xa que para poder optar ese ano xa a unha subvención do Concello, tivemos que movernos veloces, xa que nos quedaba de prazo un par de días. Conseguímolo, e recibimos do Concello 500 euros.
Na derradeira Asemblea de 2007, celebrada o 29 de decembro, exponse a idea, que e adoptada por maioría.
A principios de 2008, e cando se perfila o modelo, tratarase dunha buceta, imitando a súa forma mais antiga, xa que logo estas evolucionaron.

O 19 e 20 de xaneiro percorremos parte do monte da parroquia, en busca da madeira. A búsquea e complicada xa que as arbores deben ter unha serie de características, forma, nudos, etc.que fai moi difícil atopalos. Atopamos todo o pino preciso, pero de carballo moi pouco.

O 2 de febreiro, procedemos a ir ao monte a buscar a madeira, ate de agora foi con moito o momento mais duro e penoso. A lonxitude dos troncos e falta de tracción no tractor, provocou que a maior parte do percorrido se tivese que facer monte arriba, dando cable, foi a hostia, 300 metros levounos 2 horas. Cando chegamos a parroquia xa había dúas horas que era de noite, e algúns tiñamos a cea do Scala. Hai que destacar que a madeira foi dada por: Sobelo, Manolo do Mestre e Juliana. Ese día traballaron arreo, Gelito, Alfonso, Polinario, Pepe e Ferreiro, baixo o mando de Brea.
O 26 de febreiro a madeira foi serrada en Outes. A madeira de carballo que na súa maioría foi comprada, baixouse ao mar para o seu “curado”, o 2 de marzo, a de pino levouse a eira de París, ese mesmo día, onde se estibou de maneira adecuada.
A madeira de pino estivo alí ate o mes de xullo, logo foi para o garaxe de Padan, que nos prestou o seu propietario.
A madeira de carballo, estivo a mollo ate mediados de novembro, logo trasladouse a garaxe de Divina en Liñares.
O principal problema que atopamos dende un principio, e que puxo en serio risco todo o proxecto, foi a falta dun sitio adecuado, primeiro para o secado, e logo para a construción, estivemos mirando varios, pero por unha ou outra razón, non atopabamos un sitio, ate que o propio Rogelio nos fixo saber que el tiña un garaxe, que podía ser apropiado. Logo da inspección por Brea, este dixo que era apropiado. Deixarnos o local, supuxo nun principio que o propietario, Manolo de Juliana,  tivese que vacialo, e que non se puidese servir del mais de 6 meses. Por todo isto estámolle profundamente agradecido.
A finais de 2008, conseguimos do Concello unha subvención de 700 euros, que gastamos na compra dunha caladora, un cepillo eléctrico e material eléctrico para acondicionar o garaxe. Cabe reseñar que foi o propio propietario o que fixo a instalación eléctrica, co material que lle dimos.
A principios de 2009, Brea preséntanos a maqueta, coas medidas definitivas:
Eslora: 5,10 , Puntal: 0,63 , Manga: 1,76
A finais de xaneiro escomenza a construción propiamente dita.
O 7 de febreiro, plantase a quilla coas rodas de proa e popa, no local, o asunto ten a súa complicación, xa que debe quedar perfectamente aliñada, para non cometer erros posteriores.
O 14 de febreiro, Brea, Bertulo e Ferreiro desprázanse a Combarro, para ver a buceta “Bouréante”, según internet a mais parecida a nosa. O motivo e vela antes de escomenzar a facer as cuadernas, por se houbese que modificar algo. Alí enteramonos que foi construída no Freixo, por Amado.
A finais de febreiro, remátanse as primeiras cuadernas, o derradeiro día do mes, están listas cinco, mais as rexideiras.
Na asemblea celebrada o 15 de marzo, acordouse solicitar aos asociados un donativo de 10 euros, estes responderon case todos, recadando os cartos para a vela.
O 21 de marzo, desprázanse a Vilagarcía e a Vilaxoan, Brea, Bertulo e Ferreiro. En Vilagarcía,no Taller de Veleria de Ramoné, o mellor especialista en vela tradicional, vemos tecidos, o que mais nos gusta,tamén resulta ser o mais caro, pero e o que mais se parece as velas tradicionais. Encargamos unha vela de relinga, en tecido Oceanus, de 15 m², relingado a man, corte tradicional e de tres rizos, total 1.400 euros. En Vilaxoan mantivemos unha entrevista con xente da Asociación a Dorna, enseñanos as súas embarcacións aproximadamente 50, a maior parte dornas. O verdadeiro motivo era convencelos para que puidesen vir a nosa parroquia o acto da botadura.
As cuadernas remátanse o primeiro de maio.

A primeiros de maio escomenzase a “bancear”, colócanse as cintas e os bancos, e escomenzase a facer a “regala”, para nos próximos días darlle a volta ao barco, para rematar o “banceado”.
Ate de agora Brea contou coa axuda de Bertulo, Beiro e Domingos, este e o encargado de “miniar”, todo canto se lle poña diante, iso si dunha maneira moi profesional, sen lle caer unha soa gota no chan. Tamén conta coa axuda de Valeriano, para cepillar as táboas.

A día de hoxe temos solicitado dúas subvencións, unha a Deputación e outra ao Concello, haber se temos sorte.

A maior preocupación, e ter rematada a embarcación, para a súa botadura o 4 de xullo. Para ese día pretendemos facer un acto que sexa recordado durante moito tempo. Basicamente o acto consistira na botadura, apertura dunha exposición, comida, actuacións musicais, e inchables para os rapaces.

Para ese día unhas poucas mulleres están a facer traxes, ao modo de mariñeiros/as do século pasado, ate de agora teñen pedidos 140, dos que teñen feito mais do 70%. Escomenzaron o 20 de marzo, e maneira inenterrumpida, fins de seman, domingos e festivos, traballan dende aquela, a maioría dos días ate as 12 da noite, van a conseguilo. E vai a quedar un acto espectacular.
O ultimo que escomenzamos foi a construción dunha gran carpa, que vamos a facer entre todos.
Ao longo deste resume, nomeáronse algunhas persoas, pero detrás houbo moitas mais que están a sacar este proxecto adiante, que algúns aínda non ven ben.

O Ferreiro.

Xeral